Tek Kiriş mi Çift Kiriş mi? Köprülü Vinç Seçim Rehberi

Seçim ve projelendirme

İki tipin farkı tek cümlede

Tek kirişli vinçte vinç arabası tek ana kirişin alt flanşında yürür; çift kirişli vinçte ise kedi arabası iki ana kirişin üzerindeki raylarda yürür. Bu yapısal fark kapasiteyi, kanca yüksekliğini, ağırlığı, bina yükünü ve maliyeti doğrudan etkiler.

Karşılaştırma tablosu

Karar verirken izlenecek 6 adım

1. En ağır yükü ve kanca altı ekipmanı belirleyin. Sapan, traversa ve özel tutucuların ağırlığı da yüke dahildir.
2. Açıklığı ölçün. Yürüyüş yolu rayları arasındaki mesafe kirişin boyunu ve ağırlığını belirler.
3. Gerekli kanca yüksekliğini hesaplayın. Kancanın çıkması gereken en üst noktayı ve bina tavan kotunu karşılaştırın. Kanca yüksekliği kritikse çift kiriş öne çıkar.
4. Çalışma sınıfını belirleyin. Günlük çalışma süresi ve yük spektrumu yüksekse çift kiriş daha uygundur. Bkz. çalışma sınıfı rehberi.
5. Binayı kontrol edin. Kolon konsollarının ve yürüyüş yolu kirişlerinin tekerlek yüklerini taşıyıp taşımadığı netleşmelidir.
6. Toplam maliyete bakın. Vinç fiyatına yürüyüş yolu güçlendirmesi, enerji tüketimi ve bakım maliyetleri de eklenmelidir.

Kanca yüksekliği ve yaklaşma mesafeleri

Kanca yüksekliği, kancanın en üst konumu ile zemin arasındaki mesafedir. Tek kirişli vinçte araba kirişin altında olduğu için aynı binada kanca daha aşağıda kalır; bunu telafi etmek için alçak tip (low headroom) arabalar kullanılır. Çift kirişli vinçte kedi arabası kirişlerin üzerinde çalıştığı için kanca kirişlerin arasına kadar yükselebilir.

Kancanın salonun yan duvarlarına ne kadar yaklaşabildiği (yaklaşma mesafesi) de önemlidir. Malzeme duvar dibine kadar istifleniyorsa, arabanın ve kanca bloğunun kenar ölçüleri teklif aşamasında mutlaka karşılaştırılmalıdır; aksi halde salonun kenarlarında vincin ulaşamadığı ölü alanlar oluşur.

Bina ve yürüyüş yolu

Vincin yükü tekerlekler üzerinden yürüyüş yolu kirişlerine, oradan kolon konsollarına aktarılır. Çift kirişli vinç daha ağır olduğu için tekerlek yükleri de yüksektir. Mevcut binaya vinç eklenirken yürüyüş yolu kirişi, ray, konsol ve kolonların bu yükü taşıyıp taşımadığı statik olarak kontrol edilmelidir. Yürüyüş yolu ve ray hizalaması bozuk olduğunda tekerlek flanşları aşınır, vinç çapraz yürür; bu nedenle yürüyüş yolu kalitesi en az vinç kadar önemlidir.

Örnek senaryolar

• 3 ton, 15 m açıklık, depo, günde 1–2 saat: Tek kiriş. Ekonomik ve yeterli.
• 10 ton, 20 m açıklık, tek vardiya atölye: Çoğunlukla tek kiriş; kanca yüksekliği kritikse çift kiriş.
• 20 ton, 24 m açıklık, iki vardiya üretim: Çift kiriş.
• 5 ton, alçak tavanlı eski bina: Tek kiriş + alçak tip araba ya da çift kiriş; kanca kotları karşılaştırılarak karar verilir.

Maliyeti belirleyen kalemler

Tek ve çift kiriş arasındaki fiyat farkı yalnız ikinci kirişten gelmez. Çift kirişli vinçte kedi arabası kendi şasisi, rayları ve yürüyüş mekanizmasıyla ayrı bir yapıdır; kiriş üstü yürüme yolları, korkuluklar ve platformlar da maliyete eklenir. Buna karşılık tek kirişli vinçte kullanılan monoray tip araba seri üretilen bir üründür ve daha ekonomiktir.

Toplam maliyeti karşılaştırırken yalnız vinç teklifini değil, gerekiyorsa yürüyüş yolu güçlendirmesini, montaj sırasında üretimin durma süresini ve vincin ömrü boyunca bakım maliyetini de hesaba katın.

Bakım ve ömür açısından fark

Çift kirişli vinçlerde kedi arabası kirişlerin üzerinde olduğu için bakım personeli platformdan arabaya güvenle ulaşabilir; ağır hizmet vinçlerinde bu, bakım süresini ve riskini önemli ölçüde azaltır. Tek kirişli vinçlerde araba alt flanşta yürüdüğü için bakım çoğunlukla platformlu iş makinesi ya da manlift ile yapılır. Alt flanşta yürüyen arabanın tekerlekleri kiriş flanşını da zamanla aşındırır; bu nedenle tek kirişli vinçlerde kiriş alt flanşının kalınlığı ve tekerlek aşınması düzenli kontrol edilmelidir.

Alçak tavanlı binalarda seçim

Tavan yüksekliğinin sınırlı olduğu eski binalarda kanca yüksekliği her santimetre değerlidir. Bu durumda üç seçenek karşılaştırılır:

1. Standart tek kiriş: En ekonomik, ancak kanca kirişin altında kalır.
2. Tek kiriş + alçak tip araba: Vinç gövdesi kirişin yanına alınır; kanca kirişe çok yaklaşır.
3. Çift kiriş: Kanca kirişlerin arasına kadar yükselir; kapasite ve açıklık da yüksekse en iyi sonuç verir.

Kesin seçim için tavan kotu, kiriş altı kotu, yürüyüş yolu ray kotu ve istenen kanca kotu ölçülerek her seçeneğin kanca kotu çizim üzerinde karşılaştırılmalıdır.

Teklif karşılaştırırken sorulacak sorular

• Teklifteki vincin çalışma sınıfı (FEM / ISO) nedir?
• En üst kanca kotu ve kancanın yan duvarlara yaklaşma mesafeleri nedir?
• Maksimum tekerlek yükü nedir; mevcut yürüyüş yolu bunu taşır mı?
• Hızlar, inverter ve kumanda tipi nelerdir?
• Montaj, yük testleri ve belgelendirme fiyata dahil mi?

Bu sorulara yazılı cevap alınmadan iki teklifi yalnız fiyatla karşılaştırmak yanıltıcı olur.

Sık yapılan hatalar

• Yalnız fiyata bakıp yoğun kullanılacak bir hatta tek kiriş seçmek
• Kanca yüksekliğini teklif aşamasında hiç konuşmamak
• Mevcut yürüyüş yolunun taşıma kapasitesini kontrol etmemek
• İleride kapasite artışı ihtimalini göz ardı etmek

Fiyatı belirleyen etkenler için tavan vinci fiyatları, kapasiteye göre örnekler için 10 ton ve 20 ton sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Destek almak isterseniz

Bu rehberdeki konularda sahada yardıma ihtiyaç duyarsanız Aylen Vinç ekibine 7/24 ulaşabilirsiniz. Vincinizi yerinde inceler, ölçümleri yapar ve yazılı raporla öneri sunarız. Teklif ve servis talebi formu

Sık Sorulan Sorular